Πέρασαν 9 χρόνια από την μέρα που έφυγε από κοντά μας ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης. Για όσους είμαστε άθρησκοι ή άθεοι, οι επικήδειοι και οι αναφορές μνημοσυνιακού τύπου, έχουν μια αμηχανία. Είμαστε πεπεισμένοι ότι το πρόσωπο στο οποίο αναφερόμαστε δεν έχει κάποια μεταφυσική υπόσταση (όχι τουλάχιστον αυτή που περιγράφουν οι θρησκείες) και άρα δεν μας ακούει. Άρα για ποιον γράφουμε; Αυτό το ερώτημα προέκυψε τις προάλλες όταν σκεφτόμουν αν θα γράψω κάτι για την ημέρα. Αναρωτήθηκα για ποιον το κάνω. Σίγουρα όχι για τον Μιχάλη, επίσης η οικογένεια του σίγουρα δεν θα διαβάσει κάτι που δεν ξέρει ήδη και πιθανολογώ ότι ίσως δεν τους είναι και ιδιαίτερα ευχάριστο να τους θυμίζουμε όλοι ένα γεγονός δύσκολο, όσα χρόνια και αν έχουν περάσει. Άρα για ποιον γράφουμε όταν αναφερόμαστε σε ανθρώπους που δεν είναι πια στη ζωή; Έχουμε μια πεποίθηση στην αριστερά ότι υπάρχει μια συλλογική μνήμη η οποία μεταφέρεται εμπλουτιζόμενη μέσα στα χρόνια. Υπό την έννοια αυτή ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης μας δίδαξε ποια είναι, ή μάλλον ποια θα έπρεπε να είναι, η αριστερά στον 21ο αιώνα. Εισήγαγε την πολιτική οικολογία στο δημόσιο διάλογο στην Ελλάδα και, το σημαντικότερο για εμένα, απενεχοποίησε την έννοια του κομματικού μέλους. Ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης μας έδειξε πώς δεν πρέπει να υποχωρούμε σε θέσεις αρχής, πώς μια πολιτική ήττα δεν πρέπει να συνεπάγεται υπαναχώρηση. Η πολιτική πρέπει να αφορά πρώτα από όλα την ουσία και το ήθος. Πολλοί σκέφτονται πόσο διαφορετικό θα ήταν το 2010 με τα γεγονότα της διάσπασης και της δημιουργία της ΔΗΜΑΡ. Όσο δελεαστική και αν είναι η σκέψη, είναι άνευ ουσίας. Δεν μπορεί κανείς να πει ασφάλεια πόσο διαφορετικές θα ήταν οι εκλογές του 2012 και συνεπακόλουθα η πορεία της χώρας. Αυτό που με σιγουριά θα μπορούσαμε να πούμε είναι πως ο Μιχάλης είχε δηλώσει πως "θα κλείσει τελευταίος την πόρτα όταν χρειαστεί". Τούτο δεν είναι μικρό, ένα μεγάλο μέρος των μελών της τότε Ανανεωτικής Πτέρυγας θα είχε σοβαρούς ενδοιασμούς να αποχωρήσει και η ροή των γεγονότων θα ήταν σίγουρα διαφορετική. Η σκέψη του Μιχάλη Παπαγιαννάκη ήταν πάντα πολιτική και ψύχραιμη, είχε σαν κυριαρχη τακτική του τον διάλογο και όχι τους αφορισμούς. Λείπει σήμερα η ψύχραιμη ματιά του και η συνολική θεώρηση των πραγμάτων. Η πολιτική σκηνή της χώρας αλλά και της Ευρώπης έγινε πιο φτωχή και μάλιστα με τρόπο ανεπανόρθωτο όπως έδειξαν τα τελευταία 9 χρόνια. Από την πλευρά μας όσοι μας όρισε πολιτικά οφείλουμε να προσπαθούμε να περάσουμε στη συλλογική μνήμη των επόμενων γενιών το πολιτικό ήθος και τη συνέπεια που επέδειξε ο Μιχάλης Παπαγιαννάκης.

Είναι ο καπιταλισμός;

Το μεγάλο θέμα του σύγχρονου καπιταλισμού δεν είναι οι βασικοί κανόνες του ούτε οι παραγωγικές σχέσεις, αυτά ειναι πράγματα που έχουν λυθεί από τον 19ο αιώνα λίγο ή πολύ. Το μεγάλο θέμα είναι ο κανιβαλισμός του χρήματος, δηλαδή η παραγωγή αξίας από την αγορά και πώληση συναλλάγματος. Παράγεται αξία; Ποιός την παράγει; Ποιός την εκμεταλλεύεται; Μπορεί να βρούμε τις γενεσιουργές αιτίες της παγκόσμιας κρίσης στην παραγωγή πλούτου που δεν αντιστοιχεί σε παραγόμενο προϊόν;

Αυτά είναι κατά τη γνώμη μου τα θέματα με τα οποία πρέπει να ασχοληθεί η σύγχρονη οικονομική θεωρία, μαρξιστικής και φιλελεύθερης προέλευσης.

Σε μια παραδοσιακή καπιταλιστική οικονομία, περίπου οπως ειναι δομημένες οι οικονομίες των κρατών, οι ταξικοί συσχετισμοί και οι παραγωγικές σχέσεις προκύπτουν από την παραγωγή αξίας και την κατοχή των μέσων παραγωγής. Όταν εμφανίστηκαν οι κλάδοι των υπηρεσιών οι οικονομικές σχολές έβαλαν τα δυνατότερα μυαλά τους να εξηγήσουν αν η παροχή υπηρεσιών παράγει αξία στην οικονομία γιατί αν δεν παράγει το μόνο που δημιουργεί, θεωρητικά, είναι πληθωρισμό, και κατέληξαν ότι παράγεται αξία και ότι εφόσον η υπηρεσία απαιτεί πνευματικό έργο ήταν σχετικώς σαφές για το ποιοί είναι οι παραγωγικοί συντελεστές. Με τον τρόπο αυτό η παροχή υπηρεσιών εντάχθηκε, προσαρμοσμένη αναλόγως της δομής της οικονομίας στην παραγωγική διαδικασία.

Η παγκόσμια διακίνηση χρήματος τις τελευταίες δεκαετίες έδωσαν τη δυνατότητα σε αυτό που σήμερα αποκαλούμε "μεγάλα funds" να πλουτίσουν μέσα από χρηματιστηριακά κόλπα και από τον έλεγχο των συναλλαγματικών ισοτιμιών. 

Η μεγάλύτερη ευκαιρία γρήγορου πλουτισμού ήταν η εμφάνιση του ενιαίου συστήματος νομισματικών ισοτιμιών στην Ευρώπη, αυτό που για να συνεννοούμαστε αποκαλούμε ευρώ. Το ευρώ δεν είναι νόμισμα, σίγουρα αυτά που έχουμε στο πορτοφόλι είναι νόμισματα, όμως στην ουσία του δεν είναι παρά η απεικόνιση της σταθερής ισοτιμίας των νομισμάτων κρατών. Βεβαίως αυτο οφείλεται σε δύο παράγοντες, ο πρώτος είναι πως η δημιουργία μιας νομισματικής (μονεταριστικής) πολιτικής απαιτούσε εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας σε έναν κεντρικό φορέα εξουσίας και άρα εμπεριείχε θέματα νομιμοποίησης και ανάδειξης αυτού του όχι τόσο υπερεθνικού όσο ομόσπονδου φορέα, ο δεύτερος είναι πως μια τέτοια πρωτοβουλία σε μια συντηρητική και γενικώς παρεμβατικής αντίληψης Ευρώπη, δεν συνέφερε καθόλου τους μεγάλους οικονομικούς ρυθμιστές, όπως είχαν αναδειχθεί ήδη, τα μεγάλα funds. Περισσότερη Ευρώπη σημαίνει λιγότερο Έθνος-Κράτος αλλά σημαίνει και πιο εύκολος έλεγχος. Δε λέει κανείς σίγουρα πως μια κεντρική ρυθμιστική νομισματική αρχή θα μπορούσε να διατηρήσει την κοινωνική συνοχή  και να αναχαιτίσει το καταστροφικό κομμάτι της κρίσης, ωστόσο θα υπήρχε θεωρητικά μιλώντας μια στοιχειώδης προστασία από τη βίαιη αναδιανομή του γπλούτου προς τις ολιγαρχικές οικονομικές ελίτ, μια αναδιανομή που για την Ελλάδα άρχισε με τη χρηματιστηριακή κρίση της κυβέρνησης Σημίτη για να ολοκληρωθεί με διάφορα στάδια στην ανεπίσημη χρεοκοπία του Καστελόριζου.

Σχετικά με τα γεννεσιουργά αίτια της κρίσης νομίζω πως ο πολύ σημαντικός δημοσιογράφος Νίκος Μπογιόπουλος τα εξηγεί στο "είναι ο καπιταλισμός, ηλίθιε!" Όσον αφορά στο γιατί η παρούσα κρίση είναι η χειρότερη ανθρωπιστικά του δυτικού κόσμου, θα πρέπει να βρούμε τους νέους κανόνες της τελευταίας μετάλλαξης του καπιταλισμού στον πιο κανιβαλιστικό εαυτό του.

Η Υγεία ως μοχλός πίεσης και εξαθλίωσης στην πορεία προς μια Φάρμα των Ζώων

Ο τομέας της δημόσιας και δωρεάν υγείας ήταν ο πρώτος από τους πυλώνες κοινωνικής συνοχής που μπήκε στο στόχαστρο των μνημονιακών δεσμεύσεων. Η δημόσια υγεία συνίσταται σε δύο διαφορετικές εξασφαλίσεις, από τη μια αυτή της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (νοσηλεία, φάρμακα, πρωτογενής πρόληψη έναντι χρόνιων και εποχικών νοσημάτων) και από την άλλη της συνταξιοδοτικής αποκατάστασης, ενός αποταμιευτικού προγράμματος δηλαδή, το οποίο ενεργοποιείται όταν ο εργαζόμενος δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκεί επάγγελμα για βιοπορισμό, είτε λόγω ηλικίας, είτε λόγω ασθένειας ή αναπηρίας.

Στα πρώτα συμπτώματα της κρίσης και προκειμένου να εξασφαλιστεί ρευστότητα των κρατικών (σε βάρος των ασφαλιστικών) ταμείων, η τότε κυβέρνηση αποφάσισε να αγοραστεί από τα ασφαλιστικά ταμεία ένας μεγάλος αριθμός ομολόγων ελληνικού δημοσίου, μια κίνηση που έδωσε μια ολιγόμηνη ρευστότητα στα κρατικά αποθεματικά εξαφανίζοντας όμως τα ασφαλιστικά. 

Στην ουσία οι εισφορές που δίνουμε όλοι μας ως εργαζόμενοι στο κρατικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα, πήγαν στην τσέπη του υπουργείου οικονομικών. Θα πει κάποιος πως τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, έχουν μικρό ρίσκο και εγγυημένη απόδοση... όλα αυτά πριν το PSI όμως. Το κούρεμα του ελληνικού χρέους, ή σωστότερα το επιλεκτικά στοχευμένο κούρεμα του χρέους, εξαφάνισε εν μια νυκτί τα επενδυμένα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων. 

Άρα σε μια χώρα σε κρίση, με μειωμένα ασφαλιστικά αποθεματικά, ο μόνος τρόπος να συνεχίσουν να πληρώνονται οι συντάξεις ήταν μέσω των εισφορών των ήδη ασφαλισμένων. 

Πρόσφατα ανακοινώθηκε πως αυτή τη στιγμή αντιστοιχούν ένας εργαζόμενος σε ένα συνταξιούχο, τι σημαίνει αυτό σε μια χώρα όπως η Ελλάδα στην παρούσα συγκυρία; Πως οι ασφαλιστικές εισφορές ενός εργαζομένου θα καλύπτουν τη σύνταξη ενός συνταξιούχου. Αρκεί όμως το 25-30% ενός ήδη μειομένου μισθού να καλύψει τη μηνιαία αποδοχή του συνταξιούχου; Μπορεί όσο υπάρχουν έστω στοιχειώδη αποθεματικά. Τα αποθεματικά όμως βαίνουν μειούμενα και εδώ κάπου μπαίνει η συζήτηση για περικοπή των κύριων συντάξεων. 

Λογιστικά μιλώντας ο μόνος τρόπος να σωθούν τα ασφαλιστικά ταμεία είναι να φτάσει η κύρια σύνταξη στο μισό του μέσου μισθού, δηλαδή περίπου στα 350-400 ευρώ. Για την ακρίβεια αυτός είναι ο μόνος τρόπος που προτίθεται να εφαρμόσει η παρούσα κυβέρνηση. 

Στις αρχές αλλά και στη συνέχεια της κρίσης οι αντίςτοιχες κυβερνήσεις πήραν την εξής απόφαση: να χρηματοδοτήσουν τη ρευστότητα των συστημικών τραπεζών προκειμένου να μην καταρρεύσουν  -το αν ήταν σωστή ή λάθος απόφαση είναι μια συζήτηση που δεν ανήκει σε αυτό το κείμενο και μάλλον θα μπορεί να απαντηθεί με σιγουριά σε επόμενη χρονική στιγμή. Το ελληνικό δημόσιο λοιπόν εξασφάλισε την επιβίωση των συστημικών τραπεζών με χρήματα που δανείστηκαν οι πολίτες αυτής της χώρας, μια λύση θα ήταν με τη σειρά τους οι τράπεζες να εγγυηθούν την καταβολή των συντάξεων για το επόμενο διάστημα. Κοινωνική ευθύνη δεν είναι μόνο να καθαρίζουν τις παραλίες είναι και να εξασφαλίζουν την κοινωνική συνοχή. Άρα η περικοπή των κύριων συντάξεων, που προκύπτει από ένα σύνολο αντί-κοινωνικών πολιτικών δεν είναι μονόδρομος, είναι όμως μια πολιτική επιλογή.

Ενώ η περικοπή των συντάξεων δημιουργεί μια καταφανή πτώση του βιοτικού επιπέδου και δημιουργεί μια επισιτιστική ανθρωπιστική κρίση, η άλλη πλευρά της δημόσιας Υγείας, η περικοπή και η απαξίωση της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης δημιουργεί μια υγειονομική ανθρωπιστική κρίση.

Η κατάσταση στην υγεία είναι κάθε μέρα και τραγικότερη, στα δημόσια νοσοκομεία υπάρχει τεράστια έλλειψη φαρμάκων, αναλώσιμων, εργαλείων και ανθρώπινου δυναμικού, στα περισσότερα δε, δεν υπάρχει θέρμανση και κλιματισμός. Επιπρόσθετα της έλλειψης επαγγελματιών υγείας υπάρχει και ανεπαρκής πληρωμή των υπαρχόντων, οι περισσότερες εφημερίες πληρώνονται με μεγάλη καθυστέρηση ή και καθόλου, ο μισθός ενός νέου επιμελητή σε δημόσιο νοσοκομείο είναι λίγο πάνω από τα 1000 ευρώ, χωρίς το κράτος να του παρέχει οποιαδήποτε μορφή συνεχούς επιμόρφωσης (συνεδριακή ή έντυπη). Άρα στα νοσοκομεία έχουμε ένα προσωπικό που δεν αρκεί αριθμητικά να καλύψει τις ανάγκες του νοσοκομείου, που επιπλέον δεν έχει υλικά και φάρμακα για να ασκήσει ιατρική πράξη, που δεν εξασφαλίζεται η επιστημονική του επάρκεια σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Ποιά είναι η διέξοδος από αυτή τη σαθρή κατάσταση; Ο ιδιωτικός παράγοντας βέβαια(!!!!) -αλλά ούτε αυτό εμπερικλείεται στο θέμα που έχει το συγκεκριμένο κείμενο, τουλάχιστον όχι άμεσα.

Θα μπορούσε να πει κάποιος πως τα νοσοκομεία, θεωρητικά, είναι χώροι δευτεροβάθμιας φροντίδας και πως έχουν γίνει βήματα στο χώρο της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. (Θα αφήσω απ' έξω το νέο θεσμό του ΠΕΔΥ καθώς μέχρι να εκδικαστούν τα ασφαλιστικά μέτρα, που έχουν κερδίσει οι περισσότεροι ιατροί, δεν μπορεί να αξιολογηθεί η επάρκεια κάλυψης των αναγκών των ασφαλισμένων.)

Ο απερχόμενος υπουργός υγείας, που δεν ήθελε να του πάρει τη δόξα η τρόικα, άφησε αυτή την "ωραία" παρακαταθήκη που λέγεται "πιστοποιημένος ιατρός". Με τις τελευταίες αποφάσεις όλοι οι ιδιώτες ιατροί που το επιθυμούν μπορούν να ενταχθούν σε ένα ειδικό καθεστώς εξωτερικού συνεργάτη, στο καθεστώς αυτό δέχονται 200 ασφαλισμένους για ιατρική εξέταση / συνταγογράφηση φαρμάκων έναντι ενός ποσού γύρω στα 1000 ευρώ, 5 ευρώ ανά ασθενή με άλλα λόγια. Η κανονική διάρκεια μιας ιατρικής πράξης (εξέταση, διάγνωση, συνταγογράφησης) είναι περίπου στα 20 ως 30 λεπτά. Με 3 ασθενείς την ώρα, 24 την ημέρα, χρειάζονται περίπου 7 μέρες ή αλλιώς το 1/3 του μήνα για να καλύψει τα λειτουργικά έξοδα του χώρου εργασίας και στις υπόλοιπες 13 να μπορέσει να εξασφαλίσει τις υπόλοιπες ανάγκες του, το οποίο σημαίνει για το μέσο ιατρείο περίπου 2000 τον μήνα προ φόρου. Η εξίσωση είναι προβληματική με αποτέλεσμα σε ένα μεγάλο ποσοστό να επιλέγουν να "ξεπετάνε" τους ασθενείς που τους επισκέπτονται μέσω του ταμείου σε 10 λεπτά κατά μέγιστο ώστε να τελειώσουν τις "ταμειακές" υποχρεώσεις τους στις πρώτες 3-4 μέρες του μήνα, για να το καταφέρουν αυτό λειτουργούν με ραντεβού, άρα οι αναμονές για τους ασθενείς περνούν τον 1 μήνα, στην ουσία δε λειτουργεί το επιχείρημα του υπουργείου υγείας ότι επειδή "απλώθηκαν" οι ασφαλισμένοι σε περισσότερους ιατρούς εξυπηρετούνται πιο άμεσα.

Το τελευταίο αλλά μεγαλύτερο πρόβλημα του συστήματος υγείας είναι η λεγόμενη "μετακύλιση φαρμακευτικής δαπάνης". Οι τιμές των φαρμάκων έχουν μειωθεί μεσοσταθμικά 50%, ωστόσο το ποσό που πληρώνει ο ασφαλισμένος με τις αυξήσεις συμμετοχών και τις συνεχείς πτώσεις ασφαλιστηκών τιμών έχει αυξηθεί σε πολλές περιπτώσεις 100%. Με άλλα λόγια προμηθεύονται φτηνότερα φάρμακα πληρώνοντας το μεγαλύτερο ποσοστό της λιανικής του τιμής. Ως αποτέλεσμα, πολλοί ασθενείς "κόβουν" παρά τις σαφείς αντιρρήσεις του θεράποντα ιατρού τους φάρμακα που αφορούν χρόνια νοσήματα τα οποία δεν δυσχαιρένουν την καθημερινότητας τους. Για να γίνει πιο σαφές, ένας 60χρονος έχει περάσει έμφραγμα προ 3 μηνών, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα πρέπει να λαμβάνει ένα σύνολο περίπου 10 φαρμάκων για να μπορέσει να αποφύγει ένα δέυτερο επεισόδιο το οποίο πιθανότατα θα τον σκοτώσει. Από αυτά τα φάρμακα μόνο όσα σχετίζονται με την αρτηριακή πίεση είναι φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα (ο ασθενής μετράει την πίεσή του, νιώθει δυσφορία κλπ), άλλες κατηγορίες όπως είναι τα αντιαιμοπεταλιακά και τα φάρμακα για την υπερλιπιδαιμία δεν επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, όμως αν δεν λαμβάνονται με θρησκευτική ευλάβεια για τα οριζόμενα χρονικά διαστήματα, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε επαναστενώσεις των διορθωμένων αρτηριών και κατ´ επέκταση σε υψηλό κίνδυνο θανάτου. 

Σε τελική ανάλυση το υπουργείο έβαλε ένα στόχο: την πτώση της φαρμακευτική δαπάνης κάτω απο τα 2 δις ευρώ (ποσό που συναντάται μόνο στις φτωχότερες αναπτυσσόμενες χώρες), αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις στη ζωή των ασθενών, για τις μέσο-μακροπρόθεσμες επιβαρύνσεις του συστήματος υγείας από ένα υποθεραπευόμενο πληθυσμό (υπάρχουν πολλές οικονομικοτεχνικές μελέτες για τα έμμεσα κόστη που οφείλονται σε υποθεραπευόμενους ασθενείς), αλλά και για μια πιθανή έξαρση επιδημιών, λόγω ανεπαρκούς εμβολιασμού και κακής διατροφικής καθημερινότητας (πολλοί υδατάνθρακες, λίγες πρωτεΐνες, λίγες φυτικές ίνες).

Σε ένα μετά κρίσης περιβάλλον η προοπτική για την υγεία είναι να υπάρχουν ασθενείς που θα θεραπεύονται και ασθενείς που θα αργοπεθαίνουν. Τα γουρουνόπουλα στο βιβλίο του Τζ. Όργουελ ήταν οι μόνιμοι φορείς της "ζωικής ανισότητας", αντίςτοιχα οι περισσότεροι από εμάς, ως άλλα γουρουνόπουλα, στο άμεσο μέλλον σε θέματα υγείας θα πρέπει να αισθανόμαστε τυχεροί αν έχουμε στοιχειώδη πρόσβαση σε αυτή, όλα αυτά βέβαια εκτός και αν...

Η ξεφτίλα μιας τηλεόρασης που πεθαίνει

Συνήθως οι αναρτήσεις μου αφορούν θέματα πολιτικής και κοινωνικής επικαιρότητας, το παρακάτω κείμενο θα ασχοληθεί -με αφορμή ένα θέμα που προέκυψε πριν λίγες μέρες στην εκπομπή της Ανίτας Πάνια- με το επίπεδο των ανθρώπων της τηλεόρασης. 

Είναι πολιτικό το θέμα; Σαφώς και είναι. Η τηλεόραση από το 1960 και έπειτα άλλοτε με άμεσο και άλλοτε με έμμεσο τρόπο, διαμορφώνει ένα νέο τρόπο ζωής και μια νέα αντίληψη για τη ζωή. Το "newlife" ήρθε στην Ελλάδα λίγα χρόνια μετά την έλευση της ιδιωτικής τηλεόραση την τελευταία δεκαετία του προηγούμενου αιώνα. Η ιδιωτική τηλεόραση ξεκίνησε στη χώρα με ένα σύνολο ενημερωτικών και κωμικών εκπομπών που έδειχναν πως ήταν η απάντηση σε μια απαρχαιωμένη κατάσταση την οποία και ερχόταν να αλλάξει. 

Οι κωμωδίες οπως οι αυθαίρετοι, οι απαράδεκτοι, το σόι μας προκαλούσαν γέλιο μέσα από καταστάσεις που σατύριζαν τα κοινωνικά κατάλοιπα της χούντας και του τριπτύχου "Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια" που παρέμειναν μετά την πτώση της, θέτοντας τα πιο ωμά. Αλλες κωμικές σειρές όπως το οι μεν και οι δεν ή το της Ελλάδος τα παιδιά, έθεταν με ενα τρόπο πιο έμμεσο το τραγελαφικό των τύπων και του καθωσπρεπισμού. 

Οι ενημερωτικές εκπομπές ξεκίνησαν από δημοσιογράφους των τότε εφημερίδων και για κάποια χρόνια παρέμειναν σε σχετικά υψηλά επίπεδα ενημέρωσης και δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Κάπου λοιπόν στα μέσα της δεκαετίας του 90 η τηλεόραση έχει γίνει το σημαντικότερο μέσο ψυχαγωγίας της καθημερινότητας και σε αυτήν ακριβώς τη φάση η τηλεόραση αποφασίζει να γίνει κάτι άλλο, να διαμορφώσει μια κοινωνία που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των ιδιοκτητών των ιδιωτικών καναλιών. Κάπου εκεί ξεκινούν οι "ανάλαφρες ψυχαγωγικές εκπομπές" αρχικά ως πρωινής ζώνης, στη συνέχεια ως μεσημεριανές ζώνης, της απογευματινής και βραδινής και τέλος όλων των ζωνών, όλων των ωρών.

Η ολομέτωπη επίθεση του lifestyle είχε ξεκινήσει με πρωτοστάτες τον Κωστόπουλο, το Λιάγκα, την Πάνια, τη Μενεγάκη και άλλους πολλούς. Ποιό ήταν το μήνυμά του; Η υπόσταση του άντρα είναι η επαγγελματική επιτυχία και τα λεφτά, αν δεν τα έχεις αυτά δεν έχεις τίποτα. Η υπόσταση της γυναίκας είναι να είναι όμορφη, να πάσχει από ανορεξία και να μην έχει άποψη για τίποτε άλλο πέρα από τις νέες τάσεις της μόδας και το νέο δίσκο των ελαφρολαϊκών τραγουδιστών. Μάλιστα η Πάνια δε δίστασε πολλές φορές να αντιμετωπίσει πολύ σοβαρά κοινωνικά θέματα όπως αυτό των εξαρτήσεων ή του HIVως τραγέλαφο, να εκμεταλλευτεί με το χειρότερο τρόπο ανθρώπους με νοητική υστέρηση ή με ψυχικές ασθένειες ως γελωτοποιούς με αντάλλαγμα λίγα λεπτά δημοσιότητας, απαξιώνοντας τους ως άτομα αλλά παράλληλα στιγματίζοντας ολόκληρες ομάδες συνανθρώπων μας, αμβλύνοντας τον κοινωνικό ρατσισμό απέναντί τους.

Η μεγάλη επιτυχία του lifestyle που ξεκίνησε από την τηλεόραση επεκτάθηκε και κατατροπωσε όλα τα μέσα ενημέρωσης, τα περιοδικά πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου αντικαταστάθηκαν από lifestyle περιοδικά, τα περισσότερα ραδιόφωνα έγιναν κουτσομπολίστικοι βάλτοι και κάθε τι το διαφορετικό κατατροπώθηκε εν ριπή οφθαλμού. Οταν λοιπόν η παντοκρατορία του lifestyle έγινε οριστική ξεκίνησε ο κανιβαλισμός και μαζί με αυτόν ο καθωσπρεπισμός. Η παλιά συντηρητική άποψη είχε επανέλθει, ενδεδυμένη ακριβά ιταλικά κουστούμια, φορέματα διάσημων μόδιστρων και θηριώδη SUV. 

Η καινούρια άποψη μπορεί να εξαφανίστηκε από την τηλεόραση που όπως αποδείχθηκε δεν ήταν το κατάλληλο περιβάλλον γι' αυτή, περιπλανήθηκε σε κάποια λίγα free press και ραδιόφωνα αλλά ούτε κι εκεί βρήκε κατάλληλο έδαφος. Εν τέλει εγκαταστάθηκε σε κάτι εντελώς άυλο, το διαδίκτυο. Τα social media και το YouTube έγιναν οι νέες μορφές έκφρασης του καινούριου και της σάτιρας. Η τηλεόραση αναγνώρισε το νέο εχθρό και προσπάθησε να τον πολεμήσει, όταν είδε πως δεν τα καταφέρνει προσπάθησε να το κατακτήσει. Διάφοροι γνωστοί bloggers και youtubers είναι πλέον συχνά καλεσμένοι εκπομπών της τηλεόρασης, στις περιπτώσεις αυτές τις περισσότερες φορές προσπαθεί να καλουπώσει τους "καλεσμένους" σε έναν κώδικα δικό της. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι αυτό μιας νέας κοπέλας της Χριστιάνας Θάνου που κλήθηκε στην εκπομπή της Πάνια. Στην εκπομπή αυτή, παρά τις διαβεβαιώσεις πως θα κινηθούν σε επίπεδα συνέντευξης περί της δουλειάς της στο γνωστό gaming community "gameworld.gr" ολόκληρη η εκπομπή αναλώθηκε στο να προσπαθεί η παρουσιάστρια να παρουσιάσει το gaming και το Internet γενικότερα ως μια new age εξάρτηση που εν δυνάμει οδηγεί στη σχιζοφρένεια! Στην προσπάθεια αυτή βρήκε συμπαραστάτη τον προϊστάμενο της δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος (!) ο οποίος είπε ούτε λίγο ούτε πολύ πως όσα παιδιά και νέοι περνούν περισσότερο από μια ώρα την ημέρα στον υπολογιστή για να ψυχαγωγηθούν, αναπτύσσουν επιθετικές συμπεριφορές. Η καλεσμένη λοιπόν στάθηκε με αξιοπρέπεια απέναντι στις επιθέσεις των ανθρώπων που την κάλεσαν και αντί οι άνθρωποι που την φιλοξενούσαν να το σεβαστούν, το εξέλαβαν ως αδυναμία και της χαμήλωσαν το μικρόφωνο...

Το lifestyle είναι η απόλυτη έκφραση της κυρίαρχης ιδεολογίας, ο συμπαραστάτης του είναι η εξουσία και ο χώρος δράσης του είναι τα παλιά ΜΜΕ, από την άλλη το Internet αποτελεί ένα χώρο ελεύθερης έκφρασης, καταργεί τους δήθεν καθωσπρεπισμούς, είναι ο χώρος που μια νέα κοπέλα διαπρέπει όχι μόνο γιατί είναι νέα και όμορφη αλλά και γιατί έχει κάτι να πει που ενδιαφέρει ένα υποσύνολο της κοινωνίας, ας είναι σε επίπεδο ψυχαγωγίας. Είναι ο χώρος που μπορούμε όλοι μας να λέμε την άποψή μας ελεύθερα με όποιον τρόπο θέλουμε, όποια κι αν είναι αυτή, κι ας διαφωνούμε με τις ώρες μετά για το παραμικρό. Ας ελπίσουμε μόνο να μην βρει τρόπο το παλιό κατεστημένο τρόπο να αλλοτριώσει και αυτό το χώρο.

Το "δέντρο" του ελληνικού πανεπιστημίου

Στα μαθητικά μου χρόνια ήταν πολύ διαδεδομένη στις εκθέσεις που γράφαμε η φράση περί του δέντρου και του δάσους. Η συχνή χρήση της οφειλόταν στο γεγονός ότι αποτελεί τον πιο συνοπτικό τρόπο να περιγράψει κάποιος πως συχνά εστιάζουμε σε ένα πολύ μικρό επιμέρους θέμα που προκύπτει, αγνοώντας τόσο τις ουσιαστικές πτυχές του θέματος -συνήθως επειδή θέλουν βαθύτερη ανάλυση- όσο και τα γεννεσιουργά του προβλήματα, που στην προκείμενη περίπτωση πρέπει να τα αντιληφθούμε ως τα υπόλοιπα δέντρα του δάσους.

Στο δάσος των προβλημάτων της κοινωνίας λοιπόν η κυβέρνηση με την αγαστή -και συχνά εκδουλευμένη- συνεργασία των ΜΜΕ της κυρίαρχης ιδεολογίας, αναδεικνύει το επιμέρους θέμα των κινητοποιήσεων των εργαζομένων στα ελληνικά πανεπιστήμια όχι ως αυτό που είναι, δηλαδή όχι ως μια αντίδραση στην αντίληψη πως οι απολύσεις αποτελούν μέσο εξυγίανσης ενός οργανισμού, αλλά ως μια "συντεχνιακή" αντίδραση καλοβολεμένων δημοσίων υπαλλήλων που "πληρώνονται για να μην έχουν αντικείμενο".

Μόλις εδραιώθηκε στα πλατιά κοινωνικά στρώματα η αντίληψη περί ανοικτού και όχι απαραίτητα λειτουργικού πανεπιστημιόυ ήρθε από τα παρασκήνια το θέμα των "μη κρατικών" πανεπιστημιακών ιδρυμάτων. Το ίδιο θέμα είχε αναδειχθεί στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας όπου όμως συνάντησε οργανωμένες αντιδράσεις και μπήκε στον πάγο για να επανέλθει δυναμικά τώρα που το ελληνικό πανεπιστήμιο είναι αποδυναμωμένο και  αδύναμο χωρίς απαραίτητους πόρους για τη λειτουργία του. 

Λέγοντας βέβαια "μη κρατικό" δεν εννοούμε παρά ιδιωτικό, ένα μηχανισμό παραγωγής εργαζομένων με πολύ εξειδικευμένες γνώσεις που θα ικανοποιούν τις τρέχουσες ανάγκες μιας εταιρίας ή ενός κλάδου αλλά χωρίς τις επαρκείς γνώσεις που θα καταστήσουν τους εργαζόμενους αυτούς ικανούς σε πιο διευρυμένο εργασιακό περιβάλλον καθώς η όλη "δια βίου" εκπαίδευση του θα επαφίεται στον ιδιωτικό φορέα που ταυτίζεται με τον εργοδότη. Θα έχουμε οπότε εργαζόμενους που θα είναι όχι μόνο απόλυτα εξειδικευμένοι χωρίς ευρύτερα πεδία γνώσεων αλλά και πλήρως εξαρτημένους από τον εκάστοτε εργοδότη στην επικαιροποίηση του αντικειμένου εργασίας και άρα παντελώς ανίκανους να αντιδράσουν στην όποια εργοδοτική αυθαιρεσία.

Επιπλέον σε μια εκπαίδευση που, αν και είναι ήδη δωρεάν, έχει έντονα ταξικό χαρακτήρα, η υποκατάστασή της απο ιδιωτική εκπαίδευση δε θα είναι απλά πιο έντονα ταξική αλλά και δε θα δημιουργεί επιστημονικά υπόβαθρα, δηλαδή εργαλεία ανάλυσης, παραγωγικης-επαγωγικής σκέψης κλπ. Ο βασικός ρόλος του πανεπιστημίου δεν είναι η απόκτηση γνώσης αλλά η απόκτηση εργαλείων επεξεργασίας της γνώσης. 

Δεν είμαι αντίθετος στην ιδέα της δωρεάν ελεύθερης γνώσης, κάθε άλλο αλλά είμαι με κάθε τρόπο αντίθετος στην υποκατάσταση του ρόλου του πανεπιστημίου απο "ιδιωτικά πιστοποιητικά" που δεν ακολουθούν τις ανάγκες της επιστήμης και της κοινωνίας που υπηρετούν αλλά αυτές του εκάστοτε εργοδότη.

Αν πετύχει η κίνηση αυτή της κυβέρνησης, που δεν πρέπει να ξεχνάμε πως εξυπηρετεί τις ανάγκες της άρχουσας τάξης και όχι της κοινωνίας, θα περάσουμε σταδιακά σε νέες απαξιώσεις-ιδιωτικοποιήσεις δημοσίων αγαθών όπως είναι ξεκάθαρο πως συμβαίνει και στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, αν δεν τους σταματήσουμε εμείς δε θα σταματήσουν πουθενά και ένα προς ένα τα κοινωνικά κεκτημένα, που ως άλλα δέντρα σίγουρα δεν ειναι υγιή, αντί να θεραπεύονται θα καταρίπτονται προς τέρψη των καιροσκόπων που περιμένουν πως και πως να γευτούν τα ανταποδοτικά μέτρα μιας συνεχούς διαπλεκόμενης σχέσης με την εξουσία.

Η ΦΑΡΜΑΚΟΓΛΩΣΣΑ ΚΙΡΚΗ: 1985: Η ματωμένη επέτειος του Πολυτεχνείου

Η ΦΑΡΜΑΚΟΓΛΩΣΣΑ ΚΙΡΚΗ: 1985: Η ματωμένη επέτειος του Πολυτεχνείου

Περί μομφής και ντροπής

Η χθεσινή διαδικασία συζήτησης περί της πρότασης μομφής που κατέθεσαν οι βουλευτές και βουλευτίνες (νομίζω δεν είναι δόκιμος ο όρος αλλά εφόσον ορισμένες εκ των γυναικών που έχουν εκλεγεί τον χρησιμοποιούν θα κάνω το ίδιο κι εγώ) του Συ.Ριζ.Α  ανακίνησε συζητήσεις περί μομφής και περί ντροπής.

Αναφορικά με την πρόταση μομφής που κατατέθηκε από την αξιωματική αντιπολίτευση η συζήτηση αφορούσε τόσο τα κίνητρα όσο και τις επιδιώξεις του Συ.Ριζ.Α όσο και το αν ο Τσίπρας "κέρδισε ή έχασε" από την κατάθεση πρότασης μομφής στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή και με αφορμή την εισβολή στο ραδιομέγαρο της ΕΡΤ.

Τα κίνητρα νομίζω πως δε χρειάζονται περαιτέρω ανάλυση καθώς είναι ξεκάθαρα: η πρόταση μομφής είναι το καλύτερο θεσμικό όπλο της αντιπολίτευσης προκειμένου να δημιουργήσει εγρήγορση και συσπείρωση στις τάξεις της αλλά και να προκαλέσει φθορές στο κόμμα -ή τα κόμματα- που στηρίζουν την κυβέρνηση ή να αναδείξει εσωτερικές έριδες που τυχόν υπάρχουν. Η τριήμερη συζήτηση από αυτή την πλευρά ανέδειξε τη φωνή αρκετών βουλευτών που είτε για λόγους συνείδησης είτε για λόγους σκοπιμότητας καταψήφισαν την πρόταση μομφής αλλά δήλωσαν ξεκάθαρα πως δε θα ψηφίσουν νέα μέτρα. Μάλιστα η βουλευτής Τζάκρη του ΠΑΣΟΚ υπερψήφισε την πρόταση και γι αυτό τη διέγραψε με συνοπτικές διαδικασίες ο Βενιζέλος. 

Σχετικά με το θέμα της χρονικής στιγμής που χρησιμοποιήθηκε το δικαίωμα της πρότασης μομφής, η γνώμη μου είναι πως στρατηγικά δε θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερος χρόνος. Σε έξι μήνες θα έχουν περάσει οι ευρωεκλογές και οι δημοτικές εκλογές και η κυβέρνηση, που θα έχει ήδη αναγκαστεί να λάβει νέα μέτρα, αν δεν έχει παραιτηθεί λόγω αποστασίας βουλευτών δε θα μπορέσει σίγουρα να αντέξει μια νέα πρόταση δυσπιστίας ακόμη και αν επιστρατευτούν οι "εφεδρείες" της ΔΗΜΑΡ.

Το θέμα για το αν ήταν η επέμβαση στην ΕΡΤ η κατάλληλη αφορμή δε χωράει πολλή συζήτηση. Η κυβέρνηση έκανε μια επίδειξη αυταρχισμού και δύναμης: εισέβαλε σε ενα κτήριο υπό κατάληψη με πάνοπλες αστυνομικές δυνάμεις μέσα στη μέση της νύχτας και αντικατέστησε το λουκέτο των εργαζομένων με αστυνομικές χειροπέδες. Από τον Ιούνιο του 2012 η κυβέρνηση έθαψε κάθε φανφάρα περί επαναδιαπραγμάτευσης, πήρε μια σειρά μέτρων που δημιούργησαν ακόμη μεγαλύτερες κοινωνικές ανισότητες και καλλιέργησε το έδαφος για να εμπεδωθεί η βίαιη αναδιανομή του πλούτου προς τα πάνω που λαμβάνει χώρα εδώ και τρία χρόνια. Η αφορμή μικρή σημασία έχει σε αντίστοιχες περιπτώσεις, αλλά εν προκειμένω ο βοναπαρτισμός του Σαμαρά και των συμβούλων του απλώθηκε σαν φρέσκο βούτυρο στο ψωμί της αντιπολίτευσης. 

Το δεύτερο μεγάλο θέμα είναι η ντροπή. Οι συνήθεις ύποπτοι της ΝΔ μαζί με τον Βενιζέλο εκχυδάισαν κάθε έννοια πολιτικής διαδικασίας. Ο Γεωργιάδης ήταν περισσότερο ειρωνικός και αυτάρεσκος από ποτέ, χωρίς ίχνος ταπεινότητας αναφωνώντας μάλιστα προς τον Τσίπρα γελώντας: "ποιος θα καταργήσει τα μνημόνια; Ο λαός;". Ο Βενιζέλος εκθείασε το έργο της κυβέρνησης, δευτερολόγησε για το τεράστιο "εγώ" του και στο τέλος είπε στον Τσίπρα "από πολύ νωρίς μπήκατε στα κόλπα κύριε Τσίπρα" εννοώντας προφανώς πως στον ίδιο πήρε περισσότερα χρόνια από ότι στον πρόεδρο του Συ.Ριζ.Α να δικτυωθεί στις διαπλοκές στις οποίες τον κατηγορεί πως συμμετέχει. Το Γκραν Φινάλε ήταν όμως ο ίδιος ο Σαμαράς, έχοντας ξεκινήσει με απαξιωτικά σχόλια του τύπου "σου έχω γυρίσει την πλάτη για να μην γελάω" ανέβηκε στο βήμα της βουλής με ύφος πιο "μάγκικο" κι από αυτό του Νίκου Φέρμα στην ταινία "τα κόκκινα φανάρια", μόνο που ο Νίκος Φέρμας ήταν ένας εξαιρετικός ηθοποιός και ένας άνθρωπος με ευαισθησίες, ο Σαμαράς δεν είναι ούτε καλός ηθοποιός ούτε ευαισθησίες έχει, το μόνο που κάνει είναι να τραμπουκίζει να προκαλεί και να προσπαθεί με νύχια και με δόντια να κρατήσει την καρέκλα του πρωθυπουργού στο Μαξίμου για την οποία τόσα χρόνια πάλεψε... Ισως η αγάπη του για την πρωθυπουργική καρέκλα να είναι ο λόγος που εμφανίζεται λιγότερο κι απο τον ΓΑΠ στην αίθουσα του κοινοβουλίου.

Η ντροπή δεν ανήκει μόνο στο Σαμαρά, το Γεωργιάδη ή το Βενιζέλο αλλά και σε όλους αυτούς που οταν κληθούν να ψηφίσουν μετά από κάποιους μήνες θα τους εμπιστευθούν ξανά...

Remember the 5th of november

https://www.youtube.com/watch?v=TFeCAHaVKFs&feature=youtube_gdata_player

Η "ακρο-αριστερή" τρομοκρατία

Με αφορμή την πρόσφατη δολοφονία των μελών της Χ.Α. στα γραφεία της οργάνωσής τους στη λεωφόρο Ηρακλείου έχει δρομολογηθεί από τα περισσότερα Μ.Μ.Ε. (κυρίως δε τα τηλεοπτικά) μια επαναφορά του θέματος που οι ίδιοι αρέσκονται να αποκαλούν "ακρο-αριστερή τρομοκρατία". 

Στα ελληνικά πράγματα κατά καιρούς έχουν αναπτυχθεί μια σειρά οργανώσεις που εφαρμόζουν τακτικές "ένοπλου αντάρτικου πόλεων". 

Γενικά διαχωρίζονται σε δυο διαφορετικές αντιλήψεις για τη μορφή του ένοπλου αγώνα που ακολουθούν, οι μεν πρώτες είναι κυρίως μικρές συνομωτικές ομάδες που στοχεύουν σε τοποθετήσεις εκρηκτικών μηχανισμών σε κυβερνητικά κτήρια και δολοφονίες ή απαγωγές δημοσίων προσώπων για τους οποίους θεωρούν πως καταδυναστεύουν το λαό (με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αυτό της 17Ν), οι δε δεύτερες είναι κυρίως μεγαλύτερες ομάδες που οργανώνουν συγκρούσεις με τα σώματα ασφαλείας με χρήση οπλισμού που έχει ως στόχο να αποθαρρύνει ή να τραυματίσει αλλά όχι να σκοτώσει.

Οι οργανώσεις τύπου 17Ν έχουν έναν συγκεκριμένο τρόπο αντίληψης και δράσης. Ξεκινούν από μια κατά βάση Τροτσκιστική αφετηρία σκέψης προκειμένου να δημιουργήσουν ένα δικό τους ιδεολογικό υπόβαθρο το οποίο μετά από την εκτέλεση της δράσης τους αναπτύσσουν σε μια πολυσέλιδη προκύρηξη που δημοσιοποιείται αναλόγως. Με άλλα λόγια σκέπτονται με βάση τις αρχές του μαρξισμού, δικαιολογούν τις πράξεις τους με βάση μια προσέγγιση αυτών των αρχών όμως αγνοούν το σημαντικότερο κομμάτι της μαρξιστικής Θεωρίας και πρακτικής που είναι η ταξική συνειδητοποίηση όσων έχουν χάσει την ταξικότητά τους. Οι πράξεις τους -βαμμένα με αίμα ή εμπλουτισμένα με πολύ θόρυβο επικοινωνιακά τρικ- αποβλέπουν πολύ περισσότερο στην εκπλήρωση μιας προσωπικής τους επιθυμίας για αυτοπροβολή και εξωτερίκευση των μεσσιακών τους συμπλεγμάτων παρά σε μια οποιαδήποτε προώθηση πολιτικής ζύμωσης που θα οδηγήσει σε "τελική ανάλυση" σε ταξική συνειδητοποίηση. 

Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται οργανώσεις όπως αυτές που συνήθως στην τηλεοπτική ολιγαρχία αποκαλούν "αντιεξουσιαστές" ή "ομάδες γνωστών-αγνώστων". Οι ομάδες αυτές διαφοροποιούνται απο τις ομάδες και τις οργανώσεις του αναρχικού χώρου στο ίδιο ακριβώς που διαφοροποιούνται και οι παραπάνω συνομωτικές οργανώσεις από τις πολιτικές μαρξικές οργανώσεις, στην αντίληψη. Πρόκειται για ομάδες που έχουν δομή και ιδεολογική λατφόρμα παρόμοια με αυτή των αναρχικών πυρήνων, δεν έχουν όμως το ίδιο μέσο με αυτούς. Το γεγονός πως αναμεταξύ τους πετάνε τσιτάτα του Μπακούνιν, του Κροπότκιν ή της Λουξεμπουργκ για να δικαιολογήσουν τις μολότωφ και τα πεταμένα τσιμέντα δεν σημαίνει πως τους καθιστά αναρχικούς.

Εν κατακλείδι οι ομάδες ένοπλου αγώνα είτε συνομωτικές είτε ανοιχτές-ολιγομελείς, είτε μαρξικής είτε αναρχικής τοποθέτησης επιβεβαιώνουν με τη δράση τους δύο πολύ σημαντικά πορίσματα που είναι γνωστά από πολύ νωρίς σε θεωρητικό επίπεδο τόσο στους μαξιστές όσο και στους αναρχικούς θεωρητικούς: αφενός πως μια δράση η οποία δεν ειναι στη φύση της πολιτική και δεν εκφράζει αποτελέσματα πολιτικής ζύμωσης μεγάλων κοινωνικών διεργασιών καθίσταται αυτομάτως ιδιοτελής, και άρα ακόμη και με ιδεολογικά επιθέματα δεν εξυπηρετεί κανέναν άλλο πέραν του υποκειμένου της δράσης, και αφετέρου πως οι όποιες τέτοιες δράσης εξυπηρετούν τις ανάγκες του συστήματος στο έπακρο. 

Αναφορικά με το δεύτερο συμπέρασμα ίσως δυο λόγια επιπλέον να είναι πιο διευκρινιστικά του συλλογισμού από το οποίο προκύπτει. Η πολιτική ζύμωση είναι μια διαδικασία ιδιαιτέρως δύσκολη και ασταθής πολλώ δε μάλλον σε μια περίοδο που κυριαρχεί η τάση απολίτικης σκέψης. Οταν λοιπόν ένα μέρος του κοινωνικού συνόλου καταβάλει μια υπεράνω των συνηθειών του προσπάθεια και συμμετέχει σε μια από τις σημαντικότερες εκφάνσεις των πολιτικών του ελευθεριών (στα πλαίσια μιας αστικού τύπου δημοκρατίας) όπως είναι οι λαϊκές συνελεύσεις στις γειτονιές ή η συμμετοχή σε ενα πανεργατικό συλλαλητήριο, ερχόμενος αντιμέτωπος με αντιλήψεις και δράσεις που κανιβαλίζουν την πεμπτουσία της άμεσης συμμετοχής στα κοινά, όπως είναι μια εν ψυχρώ δολοφονία, δημιουργούν σε μεγάλα μέρη των κοινωνικών δομών, που κάνουν τα πρώτα βήματα προς μια κάποια ριζοσπαστκοποίηση, την ασυνείδητη τάση επιστροφής στον περιχαρακωμένο ατομισμό από τον οποίο μόλις άρχισαν να εξέρχονται.

Η απλή αναφορά σε ιδέες του κομμουνισμού, της αναρχίας, του καπιταλισμού δεν καθιστά το υποκείμενο κομμουνιστή, αναρχικό ή φιλελεύθερο καπιταλιστή παρά μόνο γνώστη ενός θεωρητικού οικοδομήματος, οι καθημερινές δράσεις και η επιβεβαίωση του ιδεολογικού πλαισίου μέσω των πράξεων είναι η διαδικασία που προσδίδει στον καθένα από εμάς ιδεολογική ταυτότητα.

Νέοι τύποι Δημοκρατίας

Το γεγονός πως  ο κολλητός του υϊού Πλευρη, ο ίδιος που προσπαθούσε μέσω των βιβλίων του πατρός Πλεύρη να αποδομήσει το ιστορικό γεγονός του ολοκαυτώματος και πρώην "χαϊδεμένο παιδί" του "Καρατζαφύρερ" περιοδεύει σε σταθμούς και κανάλια και κάνει μαθήματα δημοκρατίας  ξεπερνά τη δική μου δυνατότητα αντίληψης.
Βέβαια τα μαθήματα συνοψίζονται στο εξής: βεβαίως και θα ακούσουμε τους βουλευτές που αντιδρούν στο νομοσχέδιο για το νέο ΦΑΠ αλλά ο νόμος θα περάσει, γιατί αν δεν περάσει να ξηλωθούν οι ίδιοι να καλύψουν το κενό των 2,5 δις...
Ηθικό δίδαγμα του λόγου του εν λόγω πολιτευτή; "Δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο όλοι λένε τη γνώμη τους, αλλά αποφασίζουν ο Αντώνης, ο Μακης, ο Άδωνις,  ο Γιαννης -και οι παρακείμενοι αυτών- καθ´ υπόδειξη των υπαλλήλων της τρόικα και του ΔΝΤ."

Η κοινωνία να γίνει το άλλο άκρο του φασισμού

Το πραγματικό διακύβευμα των ημερών δεν είναι η καταδίκη των μελών της ΧΑ που έχουν συλληφθεί και ανακρίνονται. Αν δεν είναι το πρώτο βήμα προς το ξερίζωμα του ενδόμυχου φασισμού που έχει για τα καλά αποικήσει το συλλογικό μας αυθόρμητο το μόνο που θα επιτευχθεί είναι μια απλή αναδίπλωση του φαινομένου.

Όσο ο σεξισμός, η ομοφοβία, η ενδοοικογενειακή βία, ο τραμπουκισμός του διαφορετικού, το μίσος για ο,τι δεν κατανοούμε εδράζεται βαθιά μέσα μας τόσο ευκολότερο θα γίνεται για την επόμενη ΧΑ να κερδίσει την εμπιστοσύνη μεγάλων μερίδων της κοινωνίας. Και αν στην παρούσα συγκυρία η ψήφος στο ναζισμό αποδείχτηκε ανακόλουθη με το γενικότερο πλαίσιο που αυτός εκφράζει, στην επόμενη ιστορική συγκυρία τα πράγματα μπορεί να είναι πολύ διαφορετικά.

Οι συλλήψεις των ηγετικών στελεχών της ΧΑ οδήγησε σε μια σχετική υποχώρηση των φασιστικών εκδηλώσεων. Όσο λοιπόν το τέρας αναδιοργανώνει τις δυνάμεις του είναι μια μοναδική ευκαιρία για τις κοινωνικές δομές να μετατραπούν σε προοδευτικές και να θωρακίσουν την κοινωνία απέναντι στην επόμενη επίθεση του φασισμού, να γίνει πραγματικά -η συντριπτική πλειοψηφία της κοινωνίας-το άλλο άκρο του.

Το πρώτο βήμα είναι η δημιουργία ενός συστήματος παιδείας που να διέπεται από τις αρχές του σεβασμού στη διαφορετικότητα και την ελευθερία αυτοπροσδιορισμού. Το ρόλο αυτό αναπόφευκτα θα πρέπει να παίξουν οι λειτουργοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και τα μέσα ενημέρωσης, τηλεοπτικά και ηλεκτρονικά. Αφήνω την οικογένεια έξω από αυτή τη διαδικασία καθώς η κάθε οικογένεια έχει ήδη σχηματίσει έναν μη ευέλικτο τρόπο διαπαιδαγώγησης και στην πλειοψηφία των περιπτώσεων θα χρειαστεί να επανεκπαιδευτεί μαζί με τα νεότερα μέλη της οικογένειας. 

Ακούγεται συχνά τις τελευταίες μέρες πως χρειάζεται να απαλλαγούν από τα "σταγονίδια" του ναζισμού η δικαιοσύνη, τα σώματα ασφαλείας και ο στρατός. Αυτό είναι μερικώς μόνο σωστό καθώς το να μην έχεις έναν φασίστα αξιωματικό είναι κάτι αλλά αν ο ίδιος αξιωματικός εξελιχθεί σε έναν άνεργο φασίστα το κέρδος για την κοινωνία (αν αυτό υπάρχει) είναι μικρό. 

Το δεύτερο βήμα πρέπει να είναι η επανόρθωση των καταστρεμένων δομών κοινωνικής πρόνοιας, της υγείας, της ασφάλισης και της ευκαιρίας σε εργασία. Η κατάρρευση αυτών των δομών, καθώς και το αίσθημα διαρκούς ανασφάλειας, δεν είναι γεννεσιουργός αιτία του φασιστικού φαινομένου αλλά λειτουργούν με καταλυτικό τρόπο στην ενίσχυσή του. Μια τέτοια εξέλιξη βέβαια απαιτεί πολιτική βούληση την οποία η παρούσα κυβέρνηση δεν φαίνεται να έχει.

Ως επιστέγασμα θα πρέπει να τεθεί μια νέα κοινωνική αντίληψη που να επιτάσσει πως η επόμενη ιστορική συγκυρία θα βρει το νομικό σύστημα έτοιμο να εξαλείψει παρόμοιες αντιλήψεις άμα τη γενέσει τους όχι βέβαια ποινικοποιώντας τη σκέψη -κάτι τέτοιο θα ήταν σκοταδιστικό- αλλά έχοντας ως ιστορική εμπειρία τις πράξεις που συνεπάγονται οι ιδέες του φασισμού και του ναζισμού.

Η ηγεσία της ΧΑ φαίνεται πως έχει νικηθεί έστω προσωρινά, η νίκη όμως της ελευθερίας εναντίον του φασισμού είναι μια νίκη που θα έρθει βήμα-βήμα και μόνο με συλλογική, αποφασιστική δράση από το σύνολο της κοινωνίας, ας είναι η ποινική καταδίκη της παρέας του Μιχαλολιάκου η αρχή του τέλους του φασιστικού μίσους και της μισαλλοδοξίας.

Σπάσε τη γυάλα

Η γενιά της μεταπολίτευσης και ειδικότερα των σημερινών 25-45 δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να σπάσουμε τον ατομικισμό στον οποίο μας έμαθε να ζούμε η γενιά των γονιών μας και να αντιδράσουμε μαζικά στα μέτρα που προωθεί η κυβέρνηση.
Δεν έχει πια σημασία αν δεν έχεις θιγεί προσωπικά, μέχρι σήμερα, σίγουρα η κρίση έχει ισοπεδώσει ένα φίλο, ένα συγγενή, ένα γείτονα... Είναι ντροπή για οποιονδήποτε άνθρωπο να θεωρεί πως πρέπει να είναι ευτυχής που μπορεί και επιβιώνει και πληρώνει τους λογαριασμούς του, ενώ έχει χάσει κάθε τι που λίγα χρόνια πριν του χάριζε χαρά, και το απωθεί από τη μνήμη του με την ενοχική διαπίστωση του "πάλι καλά"... που πληρώθηκα κι αυτό τον μήνα, που ο δίπλα απέλυσε το μισό του προσωπικό, που ο παραδίπλα έκανε περικοπές στους μισθούς, πάλι καλά που έκλεισε ο απέναντι.
Το ο,τι εργάζεσαι σε μια υγιή επιχείρηση δε σημαίνει πως αν απεργήσεις δεν εκτιμάς το γεγονός ότι δεν έχεις επηρεαστεί, διαμαρτύρεσαι κατά ενός συνόλου μέτρων που αύριο ή μεθαύριο μπορεί να καταστρέψει και μια υγιή επιχείρηση, για τον αδερφό, το φίλο, το γείτονα που δεινοπαθεί.
Το να δώσεις ένα πιάτο φαγητό ή μια τσάντα τρόφιμα σε αυτόν που πεινάει έχει μια αξία, το να διεκδικήσεις μαζί του όμως το δικαιωμά του στην αξιοπρέπεια, την εργασία, τη δίκαιη αντιμετώπιση έχει εκατό φορές μεγαλύτερη αξία. Σπάσε τη γυάλα του εγώ και μπες στον ωκεανό του όλοι εμείς, αυτοί που δε θα θιγούν είναι στη βάρκα που πλέει στην επιφάνεια και εκεί δεν χωράει κανένας από εμάς.

Η εύκολη μετάβαση

Όλοι οι άνθρωποι, χωρίς καμία εξαίρεση, έχουν τη δυνατότητα να μετατραπούν σε ζώα. Μια μετάβαση που, αν και εύκολη, οι περισσότεροι αποφεύγουμε γιατί πιστεύουμε ότι είμαστε καλύτεροι από αυτό. Κάνουμε την επιλογή της λογικής και της συναισθηματικής ισορροπίας και αντί να γίνουμε υποχείριο των ζωικών ενστίκτων μας και της ροπής προς τη βία, επιλέγουμε το διάλογο και τη σκέψη.
Πάντα πίστευα πως οι περισσότεροι άνθρωποι, ή τουλάχιστον όσοι έχουν την τύχη να γεννηθούν με δυνατότητες τυπικής νοητικής ανάπτυξης και καλή ψυχική υγεία, σε ένα συντριπτικό ποσοστό αυταπόδεικτα επιλέγουν να μείνουν στην πλευρά των όσων διαφοροποιούν το ανθρώπινο είδος από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο. Δυστυχώς τελευταία τα πράγματα δεν είναι καθόλου ετσι. Καθημερινά όλο και περισσότεροι πιστεύουν ότι η ελευθερία του λόγου συνεπάγεται πως αν δυο διαφωνούμε επί ενός θέματος ο πιο δυνατός θα επιβάλει την δική του άποψη και θα εξαφανίσει τη διαφορετική. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι που με μια πρώτη εντύπωση σου μοιάζουν λογικοί και συγκροτημένοι, όταν η συζήτηση περιέρχεται σε θέματα των πράξεων της ΧΑ σου πετάνε το πολύ ωραίο "εγώ δεν τους ψήφισα αλλά καλά τους κάνουν" ή το ακόμα πιο ωραίο " δεν είμαι φασίστας/ναζί, είμαι Έλληνας εθνικιστής".
Όσον αφορά το πρώτο πραγματικά θα προτιμούσα να τους ψήφιζε κάποιος και να μουτζώνεται κάθε πρωί στον καθρέφτη του επειδη παραπλανήθηκε και εν τέλει διαφωνεί με ο,τι κάνουν, ενώ σχετικά με το δεύτερο μπορεί ο οποιοσδήποτε να αυτοχαρακτηρίζεται όπως επιθυμεί, ακόμη και αν η πραγματικότητα υποδεικνύει το ακριβώς αντίθετο. Εγώ γιαπαράδειγμα μπορεί να λέω ότι έχω υπέροχη μελωδική φωνή, όμως εν κατακλείδι είμαι ένα στάδιο κάτω απ´ τον Κακοφωνίξ, έτσι και ο έλληνας εθνικιστής είναι φασίστας.
Με σταθερά βήματα η Χρυσή Αυγή μεγαλώνει το μέρος του λαού στο οποίο απευθύνεται χρησιμοποιώντας άλλοτε αναίσχυντους AGBλάγνους δημοσιογράφους και άλλοτε μισαλόδοξους παπάδες που από άμβωνος κυρήττουν την μισαλοδοξία και γελοίες πεποιθήσεις περί ανώτερου DNA και περιούσιου έθνους.
Κάθε μέρα όλο και περισσότεροι επιλέγουν τη μετάβαση στη ζωώδη κατάσταση, στην αποκτήνωση γιατί είναι η εύκολη λύση: είμαστε 10, είσαι ένας θα σε πλακώσουμε στις μπουνιές και μετά θα σε μαχαιρώσουμε επειδή μπορούμε.
Το μόνο που δεν υπολογίζει η ΧΑ είναι πως αυτοί που προσβάλονται-θίγονται-ενοχλούνται-αποτροπιάζουν απο τον τρόπο δράσης τους μπορούν να πάρουν την απόφαση να μεταβούν στο επίπεδό τους και να τους εξαφανίσουν αφήνοντας μόνο την ανάμνηση της ύπαρξής τους, μονο που καλό θα είναι να μην φτάσουμε σε αυτό το σημείο...

Το κράτος στον Πουλάντζα

Σήμερα συμπληρώνονται 33 χρόνια από το θάνατο του Νίκου Πουλαντζά, του σημαντικότερου, ίσως έλληνα διανοητή του περασμένου αιώνα. Η σημαντικότερη ίσως συνεισφορά του είναι η συζήτηση για μια δομική θεώρηση του κράτους και των τάξεων.
Ο Πουλαντζάς ξεκινάει στο τελευταίο, χρονικά, βιβλίο του, Το κράτος, η εξουσία, ο σοσιαλισμός από τον ορισμό του κράτους ως «συμπύκνωση ενός ταξικού συσχετισμού δυνάμεων». Η διατύπωση αυτή είναι αναμφίβολα διφορούμενη:
1) Αφ’ ενός, αποτελεί αναδιατύπωση των παλιότερων θέσεων που ο Πουλαντζάς είχε δανειστεί από τον Αλτουσέρ, και οι οποίες αντιλαμβάνονταν το κράτος όχι απλώς ως ένα «εργαλείο» στα χέρια της κυρίαρχης τάξης, αλλά ως την πολιτική συμπύκνωση των ταξικών σχέσεων εξουσίας. Η παραδοχή αυτή για το κράτος διαπερνάται πέρα για πέρα από την πάλη των τάξεων και συνακόλουθα υπόκειται σε σωρεία μετασχηματισμών, ανάλογα με τις μεταβολές του πολιτικού και κοινωνικού συσχετισμού των δυνάμεων στο εσωτερικό του συγκεκριμένου κοινωνικού σχηματισμού, του οποίου το κράτος αποτελεί τη «συγκεφαλαίωση» και τον «επίσημο εκπρόσωπο». Υπό το πρίσμα αυτό το Κράτος δεν είναι κομμάτι της αστικής δημοκρατίας de facto, παρά μόνο η συνόψιση της άρχουσας τάξης. Στην αστική – καπιταλιστική δημοκρατία το αστικό καπιταλιστικό κράτος διαφοροποιείται από το κράτος ως έννοια όχι κατά τρόπο απόλυτο, αλλά ως μια έκφανση που εκπορεύεται από την κυριαρχία της καταδεικνυόμενης αστικής – πλουτοκρατικής τάξης.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, ο «πυρήνας» του καπιταλιστικού κράτους, (δηλαδή τα θεμελιώδη δομικά χαρακτηριστικά του: η ιεραρχική γραφειοκρατική δομή του, η «αταξική» λειτουργία του με βάση τους κανόνες του Δικαίου και την αστική ιδεολογία του κοινού εθνικού συμφέροντος κλπ.), παραμένει αναλλοίωτος, όσο καιρό η καπιταλιστική πολιτική εξουσία δεν έχει ανατραπεί. Απαραίτητη και αναγκαία, επομένως, προϋπόθεση για την ανατροπή της καπιταλιστικής πολιτικής εξουσίας, για την κατάληψη της από την εργατική τάξη και τους συμμάχους της είναι η ανατροπή συντριβή του κρατικού μηχανισμού καταστολής (και ορισμένων ιδεολογικών κρατικών μηχανισμών) που συμπυκνώνει ακριβώς το «δομικό πυρήνα» του αστικού κράτους, δηλαδή της αστικής πολιτικής εξουσίας. (Στη συνέχεια, φυσικά, η εδραίωση του σοσιαλισμού, δηλαδή της εργατικής εξουσίας ως μεταβατικού κοινωνικού καθεστώτος από τον καπιταλισμό προς τον κομμουνισμό απαιτεί τη «συνέχιση της επανάστασης», δηλαδή τη συνεχή επαναστατικοποίηση και ανατροπή του κρατικού μηχανισμού καταστολής αλλά και των ιδεολογικών μηχανισμών του κράτους - σχολείο, οικογένεια, θρησκεία, πολιτικό σύστημα αντιπροσώπευσης, κ.λπ., παράλληλα με τον επαναστατικό μετασχηματισμό των παραγωγικών σχέσεων.
2) Αφ’ ετέρου, η διατύπωση ότι το κράτος αποτελεί «συμπύκνωση ενός ταξικού συσχετισμού δυνάμεων» θέλει να δηλώσει την ανυπαρξία ενός τέτοιου υλικού δομικού «πυρήνα» του καπιταλιστικού κράτους, ο οποίος προσδιορίζει τον κοινωνικό χαρακτήρα αυτού του κράτους (δηλαδή τον ταξικό χαρακτήρα των - φαινομενικά «κοινωφελών» ή κοινωνικά ουδέτερων - λειτουργιών του), και ο οποίος δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να καταργηθεί στο πλαίσιο της νομιμότητας και των λειτουργιών που «επιτρέπει» (δηλαδή επιτελεί) αυτό το κράτος. Υπαινίσσεται, επομένως, αυτή η εκδοχή, ότι ο μεταρρυθμισμός, δηλαδή η συνεχής τροποποίηση των λειτουργιών του κράτους (ως διαδικασία, φυσικά, που πηγαίνει παράλληλα με την τροποποίηση των ταξικών συσχετισμών δύναμης χωρίς την οποία δεν νοείται μετασχηματισμός της κοινωνίας) οδηγεί στο σοσιαλισμό, δηλαδή στη μετεξέλιξη της καπιταλιστικής πολιτικής εξουσίας σε εργατική πολιτική εξουσία.
Βεβαίως, η εκδοχή αυτή όποτε αποφασίζει να μιλήσει συγκεκριμένα για το καπιταλιστικό κράτος και τους μηχανισμούς του τον υποχρεώνει να θεωρήσει τα δομικά χαρακτηριστικά αυτού του κράτους ως κοινωνικά ουδέτερα, ως χαρακτηριστικά που αρμόζουν σε κάθε κράτος, και τα οποία, ανάλογα με την περίπτωση (συνήθως ανάλογα με το ποιος βρίσκεται στην κυβέρνηση) αποκτούν ένα συντηρητικό ή/και καπιταλιστικό ή ένα δημοκρατικό σοσιαλιστικό περιεχόμενο και λειτουργία: Αφού ο μεταρρυθμισμός γνωρίζει ότι δεν μπορεί ούτε να καταργήσει την υπάρχουσα μορφή της κρατικής διοίκησης, ούτε να αμφισβητήσει τις αρχές του Δικαίου και το μηχανισμό ποινικής καταστολής, ούτε να αρνηθεί τα δομικά χαρακτηριστικά της εκπαιδευτικής λειτουργίας, ούτε να αντικαταστήσει το στρατό ή την αστυνομία με μια ριζικά διαφορετική κοινωνική ή .κρατική μορφή και λειτουργία, ούτε να αμφισβητήσει την κοινωνική ιεραρχία που πηγάζει από τη διάκριση χειρωνακτικής και πνευματικής εργασίας κ.λπ., υποχρεώνεται να ταυτίσει το σοσιαλισμό με τη «Δικαιοσύνη», τον «πλουραλισμό», το «κοινωνικό κράτος» και, φυσικά, την περίφημη «αναδιανομή του εθνικού προϊόντος», την οποία υποτίθεται ότι μπορεί να πραγματοποιήσει το κράτος αν «οδηγηθεί» σωστά από μια κυβέρνηση με αριστερή «πολιτική βούληση».
Αυτή τη δεύτερη εκδοχή για το καπιταλιστικό κράτος υιοθετεί στο παρόν βιβλίο του ο Πουλαντζάς, παρότι, βέβαια, παραμένει σε ένα επίπεδο αφαίρεσης που τον προφυλάσσει από το να ταυτισθεί άμεσα με όλες τις αγοραίες πολιτικές αντιλήψεις του μεταρρυθμισμού: «Το ζήτημα ενός δημοκρατικού σοσιαλισμού τίθεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες» υποστηρίζει, λοιπόν ο Πουλαντζάς και διευκρινίζει: «Ο δημοκρατικός δρόμος στο σοσιαλισμό είναι μια μακρά διαδικασία κατά την οποία ο αγώνας των λαϊκών μαζών δεν στοχεύει στην εγκαθίδρυση μιας δυαδικής εξουσίας (...) αλλά προσανατολίζεται προς τις εσωτερικές αντιφάσεις του κράτους». Το απόσπασμα, αν και σύντομο, περιέχει κάποιες ασάφειες. Ας αναφέρουμε για παράδειγμα: Ο αγώνας των λαϊκών μαζών δεν «στοχεύει» προς τη μια ή την άλλη στρατηγική πρόταση. Η κίνηση των μαζών προκύπτει ως «αντικειμενική κατάσταση» μέσα στην εκάστοτε συγκυρία της πάλης των τάξεων. Ενώ από την άλλη η επαναστατική κατάσταση και η δυαδική εξουσία προέκυψε – πάντοτε ιστορικά – σαν αποτέλεσμα μιας συγκυρίας όξυνσης όλων των κοινωνικών και πολιτικών αντιφάσεων, ιδίως δε αυτών που διαπερνούν το κράτος.
Τα πράγματα γίνονται πιο σαφή, (αν και προβληματικά για κάποιους κριτικούς) όταν ο Πουλαντζάς εκθέτει με αναλυτικό τρόπο τις απόψεις του σχετικά με το «δημοκρατικό δρόμο στο σοσιαλισμό»: «Ο δημοκρατικός δρόμος στο σοσιαλισμό είναι μια μακρά διαδικασία που η πρώτη της φάση περιλαμβάνει την αμφισβήτηση της ηγεμονίας του μονοπωλιακού κεφαλαίου, όμως όχι την απότομη ανατροπή του πυρήνα των παραγωγικών σχέσεων. Πράγματι, η αμφισβήτηση της ηγεμονίας του μονοπωλιακού κεφαλαίου προϋποθέτει μια σημαντική αλλαγή του συνολικού οικονομικού μηχανισμού, αλλά αυτός ο μετασχηματισμός δεν μπορεί σ' αυτή τη φάση να ξεπεράσει συγκεκριμένα όρια γιατί αλλιώς υπάρχει ο κίνδυνος καταστροφής της οικονομίας»
Για να θεμελιώσει θεωρητικά τις απόψεις του αυτές, που δεν διαφοροποιούνται από τις –τότε– προγραμματικές διακηρύξεις των Κομμουνιστικών Κομμάτων της Δυτικής Ευρώπης, ο Πουλαντζάς καταφεύγει σε ένα διπλό ελιγμό:
α) Υποστηρίζει ότι υφίσταται ένας συγκεκριμένος τύπος «κρίσης του κράτους», που καθιστά εφικτό το «δημοκρατικό δρόμο στο σοσιαλισμό»: «Υπάρχουν περισσότερα είδη πολιτικής κρίσης (...)δεν πρόκειται ούτε για μια κρίση διπλής εξουσίας, ούτε ακόμη περισσότερο για μια κρίση που οδηγεί στο φασισμό (...) Αυτή η κρίση του κράτους ανοίγει στην Αριστερά νέες αντικειμενικές δυνατότητες για το δημοκρατικό δρόμο στο σοσιαλισμό».
β) Ισχυρίζεται ότι τα χαρακτηριστικά που θα προσλάβει ο «δημοκρατικός δρόμος στο σοσιαλισμό» («αμφισβήτηση της ηγεμονίας του μονοπωλιακού κεφαλαίου, όχι όμως και απότομη ανατροπή του πυρήνα των παραγωγικών σχέσεων» και των κεκτημένων της παρούσας άρχουσας τάξης) προκύπτουν από το γεγονός ότι ο «οικονομικός μηχανισμός του κράτους», δηλαδή ο μηχανισμός με βάση τον οποίο ασκείται η οικονομική πολιτική του κράτους, έχει αναδειχθεί σε κυρίαρχο κρατικό μηχανισμό: «Είναι αυτονόητο ότι αυτός ο οικονομικός μηχανισμός είναι σήμερα η προνομιακή έδρα της μονοπωλιακής μερίδας που κατέχει στο συνασπισμό εξουσίας την ηγεμονία - και αυτό δεν είναι συμπτωματικό». Μιλάμε δηλαδή για ένα οικονομικοκεντρικό κράτος δομημένο στις αξίες του αστισμού και της ελεύθερης αγοράς (αξίες που στην ουσία δε διαφοροποιούνται ουσιαστικά μεταξύ τους).
το γεγονός της διεθνοποίησης και η συγκρότηση των πολυεθνικών ολοκληρώσεων δεν πρέπει να οδηγεί σε θεωρίες περί τέλους, υποβάθμισης ή μαρασμού του κράτους. Ο Πουλαντζάς, που με αξιοθαύμαστη διορατικότητα είχε αναφερθεί στο πρόβλημα από τα μέσα της δεκαετίας του ’70, παρατήρησε πως το πέρασμα σε κάθε νέα στάδιο της διεθνοποίησης προκαλεί την υπερ-εθνικοποίηση των κρατών. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος οφείλει να ανταποκριθεί όσο το δυνατό καλύτερα στα νέα δεδομένα. Δηλαδή να μεριμνά για τη συνοχή του συνασπισμού εξουσίας, την αναπαραγωγή των αστικών κοινωνικών σχέσεων, την πολιτική και ιδεολογική ηγεμονία της κυρίαρχης τάξης αλλά και την αναβάθμιση της θέσης του κοινωνικού σχηματισμού στο εσωτερικό της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας. Με αυτήν την έννοια οι θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους δεν τροποποιούνται ακόμα και στην περίπτωση που η δυναμική της διεθνοποίησης και της καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης επιτάσσουν μία σειρά από ενέργειες που μέχρι πρότινος θα ήταν αδιανόητες. Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιων αλλαγών αποτελούν η πορεία προς το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, οι αρμοδιότητες που αναλαμβάνει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα αλλά και μία σειρά από λειτουργίες των υπηρεσιών των Βρυξελλών. Παράλληλα, η διαδικασία αναβάθμισης των λειτουργιών του εθνικού κράτους που αποσκοπούν στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των εθνικών κεφαλαίων και τη μετακύλιση του κόστους της στα λαϊκά στρώματα εντείνει τη μετάθεση των εξουσιών προς κέντρα αδιαπέραστα στο λαϊκό έλεγχο (τραπεζίτες, κυβερνητικές επιτροπές, τεχνοκρατικά επιτελεία, πρωθυπουργικοί σύμβουλοι) εντείνοντας τα χαρακτηριστικά του αυταρχικού κράτους.
Μόνο μέσα από αυτό το πρίσμα μπορεί να γίνει κατανοητή η ιδιαιτερότητα της σχέσης εθνικού-υπερεθνικού στις νέες συνθήκες. Η διαδικασία των συναποφάσεων των εθνικών κρατών στα πλαίσια των υπερεθνικών ολοκληρώσεων περιλαμβάνει μία σειρά από σύνθετες πτυχές που ξεπερνούν κατά πολύ τη μονοδιάστατη σχέση κράτος-υπερεθνική οντότητα. Στην πραγματικότητα είναι παρόντα και όλα τα κράτη-μέλη (το καθένα με τα ιδιαίτερα συμφέροντα και τις επιδιώξεις του), γεγονός που οδηγεί στη διαμόρφωση συμμαχιών, εξισορροπητικών τάσεων αλλά και αντιπαλοτήτων και αδιεξόδων. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα νέο πεδίο δράσης όπου το εθνικό κράτος μεταβάλλεται στο φορέα διαχείρισης των νέων συμμαχιών καθώς και του περιεχομένου τους, ανάλογα με τη στρατηγική και τους στόχους που έχουν ήδη χαραχθεί σε εθνικό επίπεδο.
Για να το πούμε διαφορετικά, δεν υπάρχει κάποια «υπερφυσική» δύναμη που ωθεί τα εθνικά κράτη να ενταχτούν στις υπερεθνικές ολοκληρώσεις αλλά η επίγνωση πως με αυτό τον τρόπο θα ωφεληθούν περισσότερο τα συμφέροντα της ηγετικής μερίδας του εθνικού συνασπισμού εξουσίας. Στο εσωτερικό των ολοκληρώσεων μέσα από δυσχερείς διαπραγματεύσεις λαμβάνονται αποφάσεις που, συμπυκνώνοντας τον υπάρχοντα συσχετισμό δύναμης μεταξύ των διαφορετικών μελών, αποσκοπούν στη καλύτερη δυνατή διαχείριση των ταξικών συμφερόντων που εκφράζουν. Στην περίπτωση που υπάρχει ριζική διαφωνία ενός μέλους τότε είτε δεν συμμετέχει σε αυτά που οι άλλοι αποφασίζουν είτε προβάλλει βέτο. Παράλληλα, ο σχηματισμός των νέων ολοκληρώσεων δημιουργεί την ανάγκη συγκρότησης γραφειοκρατικών θεσμών διαχείρισης των πρακτικών ζητημάτων που άπτονται της εφαρμογής των διεθνών αποφάσεων. Κατ’ αυτό τον τρόπο η «γραφειοκρατία των Βρυξελλών», π.χ., δεν αποτελεί όργανο ξεκομμένο από τις επιδιώξεις των εθνικών κρατών αλλά ένα υποστηρικτικό θεσμικό σύνολο που, διατηρώντας τις ιδιαιτερότητες της διοικητικής γραφειοκρατίας, συμπυκνώνει και αναπαράγει τους εθνικούς και οικονομικούς ανταγωνισμούς.

Το φασιστικό αυθόρμητο της ελληνικής κοινωνίας

Ο Μάνος Χατζηδάκις είχε πει πως "κινδυνεύουμε απ´ αυτούς που μας περιφρουρούν και καταδιώκουν αυτούς που δεν μας μοιάζουν."
Το να βλέπεις τα παλικάρια του Μιχαλολιάκου να αναλαμβάνουν το ρόλο του μασκοφόρου εκδικητή, υπερασπιστή του φυλετικού μίσους, που σπέρνει ανενόχλητος τον τρόμο και μοιράζει από μπουνιές μέχρι μαχαιριές σε όποιον, όπου και όποτε γουστάρει, με την ίδια χαλαρότητα που παρακολουθείς την κλήρωση του ΤΖΟΚΕΡ στην τηλεόραση, είναι σημείο της τραγικότητας των καιρών μας.
Τα πρόσφατα γεγονότα στη Ραφήνα καταδεικνύουν με τον πλέον σαφή τρόπο ότι η ανοχή της δικαιοσύνης -που συμπορεύεται με αυτήν της ελληνικής κοινωνίας, πηγάζει και τροφοδοτείται μάλιστα από αυτή- έπρεπε να έχει από καιρό εξαντληθεί.
Η εικόνα τραμπούκων να κάνουν έλεγχο νομιμότητας σε πλανόδιους μικροπωλητές, να αποφασίζουν για την ποινή τους και να την εκτελούν παρουσιάστηκε ως το "απολύτως αναγκαίο" απο όλες τις εκφάνσεις της κυρίαρχης ιδεολογίας.
Φασιστικές και Ναζιστικές Οεγανώσεις όπως η Χρυσή Αυγή χειρίζονται την προπαγάνδα όπως ο Μέσι την μπάλα, περίτεχνα και αποτελεσματικά. Το μίσος προς τον διαφορετικό συνάνθρωπο το ανήγαγε σε κυρίαρχη ιδεολογία εδώ και περισσότερο από 2 δεκαετίες, με ρυθμό γεωμετρικής πρόοδου, η κρατούσα τάξη μέσω αφενός των εγκάθετών της στα ΜΜΕ και αφετέρου του πολιτικού κατεστημένου.
Ο εκφασισμός μιας κοινωνίας είναι μια διαδικασία που απαιτεί χρόνια και σίγουρα να παρέλθει μια γενιά. Τα στοιχεία αυτά υπήρχαν από την μεταπολίτευση κι έπειτα διάσπαρτα σε όλο το φάσμα του πολιτικού συστήματος, σαν ένα είδος "κοιμώμενου πράκτορα", επειδή όμως τα μεγάλα αστικά κόμματα είχαν στήσει τόσο περίτεχνα τον ιστό του πελατειακού συστήματος τους είχαν εγκλωβίσει στη σφαίρα του προσωπικού συμφέροντος, χωρίς όμως να κάνουν κάτι για να τους στρέψουν προς έναν πιο προοδευτικό τρόπο σκέψης.
Ο λόγος είναι πιο απλός από ότι μπορεί να φανταστεί κανείς, η αντίδραση είναι κάτι που μισεί η κάθε εξουσία, ο,τι πρόθεμα και αν προσεταιρίζεται, σοσιαλιστικό ή φιλελεύθερο. Όταν ο Λοβέρδος έδωσε στη δημοσιότητα τα πρόσωπα και τα λοιπά στοιχεία των οροθετικών ιερόδουλων, ο εισαγγελέας φοβήθηκε μην πάρει δυσμενή μετάθεση, η αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων κοίταζε την πανσέληνο και όλοι εμείς καθήσαμε με το ίδιο βλακώδες βλέμμα της αποχαύνωσης στην ίδια γωνία του καναπέ και ίσως να πήραμε μια έκφραση ενόχλησης (σαν να έπεσε παραπάνω αλάτι στο μαγείρεμα), ίσως να κάναμε ένα ποστ στο Facebook, να tweetάραμε κάτι αρκούντως ψαγμένο με ολίγο από Μπρεχτ άντε να γράψαμε μια αράδα στο blog. Μετά από ένα μήνα όλοι το είχαμε ξεχάσει, το σβήσαμε από τη μνήμη μας, ατομική και συλλογική. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για μια κοινωνία είναι να αλλοτριωθεί το "αυθόρμητό" της, σε εποχές χαλεπών οικονομικών συγκαιριών το συλλογικό αυθόρμητο υπερισχύει του συλλογικού συνειδητού. Είναι αυτό που κάνει 8 στους 10 συνανθρώπους μας να γίνονται επιφυλακτικοί στη θέα ενός μετανάστη και 1 στους 10 να παίρνει τηλέφωνο τους χρυσαυγίτες.
Όσο η κοινωνία κάνει βήματα προς τα πίσω τόσο σαγηνεύεται από την κτηνωδία και την ωμή δύναμη. Το αίσθημα ανασφάλειας, που ενισχύεται από τη φασιστική προπαγάνδα των ΜΜΕ, αναζητεί απεγνωσμένα έναν νταβατζή να παρέχει την ψευδαίσθηση της ασφάλειας την ίδια ώρα που θα κακοποιεί την κοινωνία βάναυσα.
Τα Τάγματα Εφόδου της ΧΑ υποκαθιστούν καθημερινά με τον πλέον στρεβλό τρόπο τα κενά που εσκεμένα δημιουργεί το κράτος, από τη μια η κοινή γνώμη αποπροσανατολίζεται με τη φασιστική προπαγάνδα που ρίχνει το φτέξιμο του κάθε τι στραβού σε ανθρώπους που στη μεγάλη τους πλειοψηφία είναι θύματα δουλεμπορίας και από την άλλη ο Μιχαλολιάκος εξυπηρετεί την μεγαλομανία του γεμίζοντας παράλληλα τις τσέπες του με χρήμα από χορηγούς αλλά και παράνομες δρατηριότητες όπως το προχθεσινό πλιάτσικο στη Ραφήνα. Ο ιδιωτικός στρατός της ΧΑ είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος αυτή τη στιγμή στην ελληνική κοινωνία, η οικονομική κρίση την έχει εξαθλιώσει και η εθνικοσοσιαλιστική προπαγάνδα του μίσους έρχεται να καταστρέψει τα τελευταία ίχνη ανθρωπισμού και αξιοπρέπειας που της έχουν απομείνει.

Πρωταθλητισμός Υποκρισίας

Ο Κώστας Βαξεβάνης έγραψε στο Κουτί της Πανδώρας πως στην περίπτωση της Παπαχρήστου αναδείχθηκε απο την πλευρά του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ υπερβάλων ζήλος για ένα σχόλιο που πολλοί χαρακτηρίζουν κακόγουστο αστείο, άλλοι ως την άγνοια κινδύνου ενός 23χρονου κοριτσιού και ορισμένοι λίγοι ως έναν τυχαίο παρορμητισμό.
Έχοντας κάνει πρωταθλητισμό για 7,5 χρόνια, σε επίπεδο "τσικό" όπως συνηθίζουν να λένε οι άνθρωποι του χώρου, μπορώ όντως να συμφωνήσω ότι το μονο που προσφέρει στα παιδιά είναι ψυχολογική πίεση σχεδόν αφόρητη για την ηλικία τους. Οι περισσότεροι προπονητές δεν έχουν ιδέα απο παιδαγωγική, ξέρουν μόνο να δημιουργούν αθλητές. Φωνάζουν, βρίζουν, προσβάλουν, υποβαθμίζουν, απαξιώνουν και σε τελική ανάλυση προσπαθούν να δημιουργήσουν ανθρώπους με σκοπό ζωής το καλύτερο άλμα, το πιο γρήγορο σπριντ, την μεγαλύτερη αντοχή, την ευστοχία στα σουτ, τις αποκρούσεις και οτιδήποτε άλλο αφορά το εκάστοτε άθλημα. Το ρόλο του εξισορροπιστή σε αυτή την κατάσταση καλούνται να παίξουν οι γονείς και το ευρύτερο οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον. Αν τώρα οι γονείς προσπαθούν να εκπληρώσουν τα δικά τους απωθημένα μέσω των παιδιών, προβάλλοντας τα δικά τους όνειρα και τις δικές τους φιλοδοξίες σε αυτά το μόνο που θα καταφέρουν είναι να τα καταστρέψουν ανεπιστρεπτί. Η ακόμα χειρότερη βεβαίως περίπτωση είναι τα παιδιά προπονητών που ασχολούνται με το άθλημα των γονιών τους.
Ο Κώστας Βαξεβάνης τονίζει δύο σημεία πολυ σωστά. Το πρώτο είναι πως τα δύο απο τα τρία κόμματα της συγκυβέρνησης που και σήμερα θα γονατίσουν ευλαβικά μπροστά στην τρόικα, σκίστηκαν να βγάλουν ανακοινώσεις για ένα περιστατικό ναι μεν άξιο συζήτησης και προβληματισμού αλλα σημαντικά μικρότερο από το έγκλημα που πράττουν καθημερινά τα εθνικά και διεθνή συμφέροντα. Οι Κουβέλης και Βενιζέλος δεν θα κουνήσουν το δάκτυλο σήμερα σε κανέναν, θα δηλώσουν υποταγή και θα πουν κι ευχαριστώ σε μια χούφτα μεσαίας βαθμίδας υπαλλήλους που θα έρθουν να τους πουν ότι η χώρα έχει μείνει πίσω και ότι θα χρειαστούν κι αλλα μέτρα, και πιθανώς τρίτο μνημόνιο.
Το δεύτερο σημείο είναι πως όντως η ίδια ολυμπιακή επιτροπή που έχει κάνει τον πρωταθλητισμό ένα διαγωνισμό δημιουργίας υπερανθρώπων, ένα καρναβάλι χορηγών και αισχροκέρδιας καταδικάζει τον εύκολο στόχο για να κρύψει το δικό της πρόσωπο. Οι ιδιοι που γνωρίζουν πως η πιο διαδεδομένη μέθοδος ντόπας είναι η σταδιακή αφαίρεση του αίματος όσο ο οργανισμός είναι "καθαρός", η χρήση διαφόρων ουσιών για ενδυνάμωση και η επαναπροώθηση του παλιού αίματος στον οργανισμό πριν τον αγώνα, ή για τις γυναίκες να κάνουν εξωσωματική 2 μήνες πριν τους αγώνες και να "βαράνε" μια έκτρωση λίγες μέρες πριν τον αγώνα, δεν μπορούν να μιλάνε για ηθική.
Μπορεί η Παπαχρήστου να μην έχει ωριμάσει πολιτικά, μπορεί να είναι μια ικανή αθλήτρια, μπορεί να έχει όνειρα, δεν παύει όμως να είναι φασιστικής αντίληψης και ρατσιστικής διάθεσης, στη γιορτή του Κασιδιάρη του ευχήθηκε χρόνια πολλά και να είναι πάντα αληθινός και θαραλέος, πριν από κάποιες μέρες είχε γράψει "εδώ θα τους θάψουμε" και κατά διαστήματα έχει ξεκαθαρίσει το ποιά είναι με αρκετές δηλώσεις της.
Συμφωνώ πως η αποπομπή της απο την αποστολή ήταν υποκριτική όχι μόνο γιατί έγινε απο ανθρώπους χωρίς άλλη αξία πέραν του κέρδους αλλά κυρίως γιατι η αιτιολογία ήταν η συγκεκριμένη ανακοίνωση της και όχι η εν γένει ιδεοληψία της, την οποία προπαγανδίζει συχνά πυκνά απο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Προσωπικά περιμένω από το σωματείο της να την διαγράψει και από τον ΣΕΓΑΣ να της αφαιρέσει το δελτίο επ' αόριστον. Ακριβώς επειδή οι αθλητές αυτού του επιπέδου σε μεγάλο ποσοστό είναι "παιδιά" (χωρίς να ευθύνονται οι ίδιοι στις περισσότερες περιπτώσεις) πρέπει να χρησιμοποιήσεις παιδαγωγικές μεθόδους επιπέδου νηπιακής ηλικίας για να καταλάβουν πόσο σοβαρό είναι αυτό που έκαναν, ει δε μη θα συνεχίσουν την ίδια πορεία χωρίς αποκλίσεις.

Και ποιά είναι η Λιάσκα;

Νομίζω πως δεν αξίζει καν να ασχολούμαστε με την Έλενα Λιάσκα... Δε σημαίνει πως όλοι οι άνθρωποι που επαγγέλλονται ηθοποιοί είναι ηθοποιοί, ούτε καν καλοί σε αυτό που κάνουν... Δεν είμαι ούτε θεατρολόγος ούτε κριτικός κινηματογράφου αλλά η κοπέλα έγινε γνωστή μέσα απο μια τηλεοπτική σειρά και έμεινε εκεί γιατί μέχρι εκεί μπορεί να φτάσει, μέχρι την κωμωδία χαρακτήρων, και μάλιστα από υποκριτικής πλευράς ήταν από κακή ως μέτρια... Υπόψη πως το συγκεκριμένο είδος απαιτεί ταλέντο, εφόσον υποδύεσαι έναν χαρακτήρα που δεν υπάρχει αλλά συγκεντρώνει όλα τα στοιχεία μιας ομάδας ανθρώπων μέσα από μια παραμορφωτική υπερβολή, χρειάζεται να προσεγγίσεις το ρόλο από αρκετά επίπεδα και διαφορετικές οπτικές για να τον αποδώσεις. Η συγκεκριμένη κοπέλα έπαιζε λοιπόν ένα ρομαντικό και απλό χαρακτήρα, χωρίς βάθος, που απλά εξυπηρετούσε τις ανάγκες του σεναρίου.

Με το να κάνουμε σούσουρο απλά εξυπηρετούμε μια επίδοξη ηθοποιό που κοντεύει τα 30 και ακόμα δεν έχει κάνει κάποια ουσιαστική συμμετοχή σε θεατρική παράσταση. Η ίδια, όπως μπορεί να δει κανείς στο προσωπικό της προφίλ, το αποδίδει στα κυκλώματα που δεν εξυπηρετεί, στο ότι δεν έκατσε σε κάποιον παραγωγό και στο ότι δεν έχει πατρική χορηγία όπως άλλοι... γνωρίζω πολλούς ηθοποιούς που εργάζονται τα πρωινά σε άλλους τομείς και τον ελεύθερο χρόνο τους ασχολούνται με θεατρικές ομάδες, ανεβάζουν παραστάσεις αξιόλογες σε μπαράκια, σε ελεύθερους χώρους, σε πλατείες...